Giải pháp định danh điện tử (eKYC) mang lại sự tiện lợi vượt trội và đang dần thay thế các quy trình xác thực truyền thống, trở thành "mật khẩu" cho hầu hết các dịch vụ thiết yếu. Tuy nhiên, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và Deepfake đang biến dữ liệu sinh trắc học thành mục tiêu tấn công mới đầy béo bở của tội phạm mạng. Nếu đánh cắp mã OTP chỉ giúp kẻ gian thực hiện một vụ trộm, thì chiếm đoạt dữ liệu eKYC lại mở ra cơ hội để chúng thâu tóm toàn bộ "cuộc đời số" của nạn nhân. Trong kỷ nguyên mà "mất danh tính" còn đáng sợ hơn mất tiền, việc áp dụng các giải pháp công nghệ đa lớp như VNPT eKYC và nâng cao cảnh giác của người dùng trở thành yêu cầu sống còn.

Sự phát triển nhanh chóng của AI tạo sinh (Generative AI) đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong phương thức sản xuất, truyền tải và tiếp nhận thông tin trên không gian mạng. Trong đó, công nghệ Deepfake nổi lên như một thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh mạng khi cho phép tạo ra hình ảnh, âm thanh và video giả mạo có độ chân thực rất cao. Không chỉ làm gia tăng các hành vi lừa đảo, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, Deepfake còn tác động trực tiếp đến hoạt động quản trị nhà nước, an ninh kinh tế, trật tự an toàn xã hội và niềm tin số - yếu tố nền tảng của xã hội số.

Các vụ việc giả danh cán bộ công an, tòa án, viện kiểm sát và luật sư để lừa đảo trực tuyến đang gia tăng với nhiều thủ đoạn tinh vi, kết hợp giữa công nghệ số và kỹ thuật thao túng tâm lý. Không chỉ gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm, loại tội phạm này còn làm suy giảm niềm tin của người dân đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật và các tổ chức hành nghề luật. Trước thực trạng đó, việc nâng cao nhận thức pháp luật và kỹ năng an toàn thông tin đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mỗi công dân trong môi trường số.

Google đang giới thiệu một tính năng bảo mật mới trên Android, với khả năng phát hiện và gắn cờ các cuộc gọi điện thoại mà kẻ lừa đảo sử dụng AI để mạo danh các liên hệ cá nhân của người dùng.

Việc sở hữu một tài khoản ngân hàng "sạch" để rửa tiền bất chính giờ đây đã không còn là công việc thủ công của những kẻ môi giới truyền thống. Chỉ với vài cú click chuột trên Telegram, bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận một "gian hàng kỹ thuật số" bày bán công khai các danh tính bị đánh cắp. Telegram từ một ứng dụng nhắn tin bảo mật, đã bị biến tướng thành một tổ hợp chợ đen, nơi tội phạm tài chính vận hành với sự chuyên nghiệp đáng kinh ngạc và sự tiếp tay đắc lực của trí tuệ nhân tạo (AI).

Toàn cảnh về những sự kiện, tin tức nổi bật về bảo mật và an toàn thông tin trong nước cũng như quốc tế của Tuần 08 (23/02/2026 - 01/03/2026). Trong tuần qua, Thủ tướng Chính phủ nêu rõ 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để tạo đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và triển khai đề án 06. Triển khai Kế hoạch số 17 về chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng năm 2026. Bộ Công an đề xuất các trường hợp bị khóa tạm thời và vĩnh viễn tài khoản vi phạm lặp lại. Cảnh báo về các hành vi lừa đảo sử dụng AI gia tăng sau Tết Nguyên đán. Nghiên cứu tích hợp mạng xã hội với VNeID để định danh và xác thực tài khoản. Hà Nội ra mắt Trung tâm Đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó là các tin tức quốc tế đáng chú ý về chính sách của các quốc gia và hãng công nghệ, thông tin về tính năng bảo mật, cảnh báo các lỗ hổng, phần mềm độc hại, chiến dịch tấn công mạng, trấn áp tội phạm mạng và sự cố vi phạm dữ liệu.

Mới đây, Tạp chí công nghệ danh tiếng Wired đã công bố một bài điều tra chuyên sâu về Haotian, một ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên về hoán đổi khuôn mặt (face-swapping) đang được các tổ chức tội phạm mạng tại Đông Nam Á sử dụng rộng rãi để thực hiện các hành vi lừa đảo xuyên quốc gia. Đáng chú ý, trong báo cáo này, những nghiên cứu và nhận định từ ông Ngô Minh Hiếu, chuyên gia bảo mật tại Dự án Chống Lừa Đảo, đóng vai trò quan trọng trong việc làm sáng tỏ phương thức hoạt động của công cụ này.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển với tốc độ vượt bậc, việc bảo vệ trẻ em trên không gian số đòi hỏi sự quan tâm sát sao và một cơ chế trách nhiệm rõ ràng, minh bạch, đồng bộ hơn. Vừa qua, Chính phủ Anh công bố kế hoạch phối hợp Microsoft cùng giới học thuật triển khai khung đánh giá phát hiện Deepfake đầu tiên trên thế giới.  

Xu hướng tội phạm công nghệ cao sử dụng AI và deepfake đang ngày một leo thang, từ video giả mạo đến tuyển dụng online lừa đảo, gây thiệt hại tài sản lớn, đòi hỏi người dùng cảnh giác.