Sự kiện được tổ chức trong thời điểm Việt Nam đang chuẩn bị triển khai thí điểm các sàn giao dịch tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP của Thủ tướng Chính phủ. Đây là bước chuyển quan trọng, đặt ra yêu cầu xây dựng khuôn khổ vận hành rõ ràng cho các nhóm tài sản dự kiến được giao dịch, trong đó nổi bật là tài sản thực được token hóa (Real World Assets - RWA).

Phát biểu khai mạc, Trung tướng Đặng Vũ Sơn, Nguyên Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ, Cố vấn cấp cao VBA nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy “đi đúng ngay từ đầu” khi Việt Nam tham gia vào hệ sinh thái tài chính số toàn cầu.

“Cơ hội lớn nhất của Việt Nam không chỉ là đi nhanh, mà là đi đúng ngay từ đầu. Trong bối cảnh thị trường vốn toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ Blockchain, cách tiếp cận bài bản về thể chế, tiêu chuẩn và quản trị sẽ quyết định khả năng tham gia sâu của Việt Nam vào cấu trúc tài chính số mới”. Bên cạnh đó, nếu được thiết kế đúng và vận hành theo tiêu chuẩn minh bạch, tài sản mã hóa không chỉ tạo thêm một kênh đầu tư mới mà còn có thể trở thành nền tảng hạ tầng niềm tin số, thúc đẩy sự phát triển của kinh tế số, Trung tướng Đặng Vũ Sơn nhấn mạnh.

Trung tướng Đặng Vũ Sơn, Nguyên Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ, Cố vấn cấp cao VBA phát biểu tại Hội thảo

RWA: Thị trường lớn nhưng rủi ro cũng lớn

Tại Hội thảo, ông Nghiêm Minh Hoàng, Trưởng ban RWA - Câu lạc bộ Đầu tư Tài sản số Việt Nam (VIDA) thuộc VBA đã trình bày bức tranh toàn cảnh về xu hướng token hóa tài sản thực trên thế giới. Dẫn số liệu từ Boston Consulting Group (BCG), ông cho biết quy mô thị trường RWA toàn cầu được dự báo có thể đạt 19.000 tỷ USD, tương đương 10% GDP toàn cầu vào năm 2033. Riêng Việt Nam được đánh giá là thị trường tiềm năng, có thể đạt quy mô kỳ vọng 70 đến 80 tỷ USD vào năm 2030.

Ông Nghiêm Minh Hoàng, Trưởng ban RWA - Câu lạc bộ Đầu tư Tài sản số Việt Nam (VIDA) thuộc VBA phát biểu tại Hội thảo

Đáng chú ý, nền tảng token hóa tài sản thực (RWA platform) cũng đã được xác định là một trong các sản phẩm trọng điểm trong chương trình công nghệ Blockchain quốc gia theo Quyết định số 2815/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, ông Hoàng nhấn mạnh: để hiện thực hóa mục tiêu, thị trường không thể chỉ dựa vào công nghệ, mà cần phát triển đồng bộ cả pháp lý, hạ tầng vận hành và cơ chế quản trị rủi ro.

Theo ông Nghiêm Minh Hoàng, các sản phẩm RWA, đặc biệt là các tài sản có tính thanh khoản cao như vàng mã hóa, thường đối mặt với 12 rủi ro trọng yếu, được phân thành ba nhóm.

Nhóm thứ nhất là rủi ro từ tài sản cơ sở, bao gồm lưu ký tài sản, minh bạch dự trữ và quyền sở hữu pháp lý. Trong thực tế, token chỉ phản ánh cam kết của đơn vị phát hành đối với tài sản lưu ký, trong khi kiểm toán dự trữ không mang tính liên tục. Ngoài ra, nhà đầu tư nắm giữ token thường không có quyền sở hữu trực tiếp đối với tài sản thật, dẫn đến nguy cơ khó thu hồi tài sản nếu đơn vị phát hành gặp khủng hoảng hoặc phá sản.

Nhóm thứ hai là rủi ro cấu trúc tài chính. Một số mô hình có thể thu tiền trước rồi mới mua tài sản sau, tạo ra khoảng trống bảo chứng. Khi quyền quyết định thời điểm mua thuộc về nhà phát hành, lợi ích giữa các bên có thể lệch nhau. Rủi ro đạo đức cũng xuất hiện nếu dòng vốn bị sử dụng sai mục đích, đồng thời nguy cơ dự trữ phân đoạn xảy ra khi lượng token phát hành vượt quá tài sản thực.

Nhóm thứ ba là rủi ro công nghệ và vận hành thị trường. Thanh khoản trên nền tảng số đôi khi chỉ thể hiện trên hệ thống, nhưng không đảm bảo khả năng quy đổi ra tài sản thực. Các cơ chế đổi trả có thể đi kèm điều kiện hạn chế, phí cao hoặc thời gian chờ dài. Bên cạnh đó, hợp đồng thông minh, hạ tầng kỹ thuật và yếu tố tuân thủ pháp lý chưa hoàn thiện cũng là các điểm dễ phát sinh rủi ro.

Kinh nghiệm token hóa vàng: Phải kiểm soát rủi ro nhiều lớp

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, TS. Kamal Anand, CEO BIGOD cho rằng mô hình token hóa vàng là ví dụ điển hình cho việc RWA chỉ có thể phát triển khi kiểm soát rủi ro được thiết kế theo nhiều lớp. Theo ông, tài sản thật phải được lưu ký tách biệt, quyền sở hữu cần được xác lập rõ ràng và luôn đi kèm cơ chế kiểm toán độc lập. Blockchain đóng vai trò ghi nhận giao dịch, nhưng không thể tự xác minh tài sản ngoài chuỗi.

“Thách thức không nằm ở công nghệ, mà ở khả năng đảm bảo tính xác thực, kiểm chứng liên tục và kỷ luật vận hành - những yếu tố quyết định niềm tin và mức độ an toàn của mô hình”, TS. Kamal Anand chia sẻ.

TS. Kamal Anand, CEO BIGOD phát biểu tại Hội thảo

“Tuân thủ” là điều kiện để thị trường đi xa

Trong phần thảo luận chuyên sâu, nhiều ý kiến cho rằng RWA đặt ra yêu cầu chuẩn hóa quy trình đưa tài sản thực lên môi trường số, đặc biệt liên quan đến quyền tài sản, lưu ký và cơ chế kiểm chứng.

Ông Varun Chugh, Cố vấn tài chính BIGOD, nhận định RWA có thể tạo ra khả năng giao dịch liên tục, cập nhật giá theo thời gian thực và tích hợp nhiều hoạt động tài chính. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh RWA không thay thế tài sản thực mà chỉ thay đổi phương thức nắm giữ. Theo ông, ba yếu tố cần làm rõ gồm cơ chế lưu ký và kiểm toán, tư cách pháp lý của người nắm giữ token và quy trình mua tài sản bảo chứng.

Ở góc độ thị trường trong nước, ông Lương Duy Phước, Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán Kafi cho rằng RWA có sức hút khi gắn với các tài sản quen thuộc như vàng, giúp nhà đầu tư dễ tiếp cận hơn. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh yếu tố quyết định nằm ở năng lực quản trị rủi ro chứ không phải công nghệ. Nhà đầu tư cần hiểu đúng bản chất sản phẩm, còn đơn vị phát hành phải duy trì niềm tin bằng việc kiểm soát tài sản cơ sở, định giá và quy trình vận hành minh bạch. Đồng thời, các định chế tài chính cần khung thẩm định đủ rõ để đánh giá cơ hội trước khi tham gia.

Các đại biểu cùng thảo luận về bài toán cân bằng lợi ích và quản trị rủi ro cho nhà đầu tư

TS. Đỗ Văn Thuật, Giám đốc Giải pháp và Kiến trúc Blockchain, Công ty 1Matrix nhận định bài toán cốt lõi của RWA là đảm bảo tính khớp đúng giữa tài sản thực và dữ liệu trên chuỗi. Điều này đòi hỏi sự kết hợp của oracle đáng tin cậy, kiểm toán độc lập và tiêu chuẩn kỹ thuật chặt chẽ, cùng khả năng đồng bộ giá theo thời gian thực.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Chinh, Nhà sáng lập DDC Holdings cho rằng nhà đầu tư bước vào RWA thường kỳ vọng vào tiềm năng tăng trưởng của một lớp tài sản mới tương tự chứng khoán. Tuy nhiên, ông khuyến nghị nhà đầu tư giai đoạn đầu nên thận trọng, bắt đầu từ quy mô vốn nhỏ để trải nghiệm thị trường và từng bước đánh giá cơ hội.

Kết thúc Hội thảo, các diễn giả thống nhất quan điểm rằng thị trường RWA chỉ có thể phát triển bền vững khi minh bạch hóa quyền tài sản, cơ chế bảo chứng và thanh khoản thực tế. Trong đó, nhà đầu tư cần hiểu đúng bản chất sản phẩm, đơn vị phát hành phải kiểm soát chặt tài sản cơ sở và quy trình vận hành, còn các định chế tài chính cần xây dựng hệ thống thẩm định rõ ràng để xác định thời điểm tham gia phù hợp.