Công cụ GhostLock mới lợi dụng API của Windows để chặn truy cập tệp tin

08:17 | 15/05/2026

Một nhà nghiên cứu bảo mật đã phát hành một công cụ thử nghiệm có tên GhostLock, chứng minh cách thức lạm dụng API tệp hợp pháp của Windows trong các cuộc tấn công, nhằm chặn quyền truy cập vào các tệp được lưu trữ cục bộ hoặc trên các thư mục chia sẻ mạng SMB.

Kỹ thuật này do nhà nghiên cứu Kim Dvash của công ty hàng không vũ trụ Israel Aerospace Industries phát triển, lợi dụng API “CreateFileW” của Windows và các chế độ chia sẻ tệp để ngăn người dùng và ứng dụng khác mở tệp tin trong khi các handle vẫn đang hoạt động. GhostLock lợi dụng tham số “dwShareMode” trong hàm CreateFileW(). Khi một tệp được mở bằng “dwShareMode = 0”, Windows sẽ cấp cho tiến trình đó quyền truy cập độc quyền vào tệp tin, ngăn chặn người dùng hoặc ứng dụng khác mở nó.

Ví dụ, đoạn mã dưới đây sẽ mở tệp finance.xlsx ở chế độ độc quyền, ngăn chặn bất kỳ tiến trình nào khác truy cập vào tệp đó.

Hình 1. Ngăn chặn tiến trình bất kỳ truy cập vào tệp finance.xlsx

Khi cố gắng thực hiện thao tác truy cập tệp, Windows sẽ hiển thị lỗi “STATUS_SHARING_VIOLATION” sau đây.

Hình 2. Lỗi chia sẻ tệp tin trên Windows

Dvash đã công bố công cụ GhostLock trên GitHub, nó sẽ tự động hóa cuộc tấn công bằng cách mở đệ quy một lượng lớn tệp trên các thư mục chia sẻ SMB. Trong khi các tệp này đang mở, các lần truy cập tiếp theo sẽ thất bại do vi phạm quyền chia sẻ. Công cụ này có thể được chạy bởi người dùng domain thông thường và không cần bất kỳ quyền quản trị nào để khóa tệp tin.

Tình hình càng trở nên phức tạp hơn nếu kẻ tấn công đồng thời thực hiện cuộc tấn công từ nhiều thiết bị bị xâm nhập, trong khi liên tục giành lại quyền kiểm soát tệp tin khi các tiến trình trước đó bị chấm dứt. Tuy nhiên, khi phiên SMB liên kết bị chấm dứt, các tiến trình GhostLock bị vô hiệu hóa hoặc hệ thống bị ảnh hưởng được khởi động lại, Windows sẽ tự động đóng các handle và quyền truy cập vào các tệp được khôi phục.

Dvash chia sẻ rằng kỹ thuật này nên được xem chủ yếu là một cuộc tấn công gây gián đoạn hơn là một cuộc tấn công phá hoại, giống như mã độc tống tiền. “Đúng vậy, tác động của nó là gây gián đoạn hoạt động chứ không phải phá hoại. Điểm tương đồng với mã độc tống tiền là khoảng thời gian ngừng hoạt động, chứ không phải mất dữ liệu”, Dvash cho biết.

Mặc dù kiểu tấn công này giống với kỹ thuật tấn công từ chối dịch vụ (DoS) hơn, nhưng nó có thể hữu ích như một chiêu trò đánh lạc hướng trong các cuộc xâm nhập.

Kẻ tấn công có thể lợi dụng tình trạng gián đoạn truy cập tệp tin trên diện rộng để gây ảnh hưởng đến các quản trị viên công nghệ thông tin, trong khi thực hiện hành vi đánh cắp dữ liệu, di chuyển dữ liệu ngang hàng hoặc các hoạt động độc hại khác ở những vị trí khác trong môi trường hệ thống.

Dvash cho biết nhiều sản phẩm bảo mật và hệ thống phát hiện hành vi tập trung vào việc phát hiện các thao tác ghi tệp hàng loạt hoặc mã hóa. GhostLock chủ yếu tạo ra một lượng lớn yêu cầu mở tệp hợp pháp, khiến nó khó bị phát hiện hơn.

“Dấu hiệu duy nhất có thể quan sát và xác định chính xác cuộc tấn công này là số lượng tệp tin đang mở trong mỗi phiên với ShareAccess = 0 ở lớp máy chủ tệp, một chỉ số nằm trong giao diện quản lý nền tảng lưu trữ, chứ không phải trong Windows event log, không phải trong dữ liệu đo từ xa EDR, cũng không phải trong dữ liệu luồng mạng”, Dvash giải thích.

Nhà nghiên cứu đã chia sẻ các truy vấn SIEM và tập luật phát hiện NDR trong tài liệu chuyên đề của GhostLock mà các nhóm công nghệ thông tin và quản trị viên có thể sử dụng làm mẫu để phát hiện.

Để lại bình luận