CÁC HÌNH THỨC PHISHING HIỆN ĐẠI
Email phishing thế hệ mới
Email phishing là hình thức tấn công lừa đảo cổ điển nhưng vẫn chiếm tỷ lệ cao trong các vụ tấn công mạng hiện nay. Điểm khác biệt ở thế hệ mới là kẻ tấn công tận dụng AI để nâng cấp toàn bộ quá trình soạn thảo, khiến các email trở nên tinh vi, khó phát hiện hơn. Thay vì những email chứa lỗi chính tả, ngữ pháp kém và nội dung chung chung như trước đây, AI cho phép tạo ra thư điện tử với ngữ pháp hoàn hảo, bố cục chuyên nghiệp, giọng văn thuyết phục và đặc biệt là được cá nhân hóa theo từng đối tượng. Kẻ tấn công thường giả mạo các tổ chức uy tín như ngân hàng, nhà cung cấp dịch vụ viễn thông, hoặc thậm chí là lãnh đạo cấp cao trong doanh nghiệp để yêu cầu người nhận nhấp vào liên kết xác minh, đăng nhập hoặc tải tệp đính kèm.
Spear phishing (tấn công có mục tiêu)
Nếu email phishing thông thường phát tán hàng loạt tới số lượng lớn người dùng, spear phishing lại tập trung vào từng cá nhân hoặc nhóm cụ thể, đặc biệt là những người nắm giữ thông tin quan trọng hoặc có quyền phê duyệt giao dịch tài chính. Để thực hiện, kẻ tấn công khai thác OSINT (OpenSource Intelligence) để thu thập thông tin công khai từ mạng xã hội, website công ty, các bài báo ho... 
AI trong kỹ thuật phishing: Từ công cụ hỗ trợ đến vũ khí tấn công
[ATTT số 6 (088) 2025] - Trong kỷ nguyên số hiện nay, phishing (lừa đảo trực tuyến) vẫn là một trong những kỹ thuật tấn công mạng phổ biến và hiệu quả nhất. Từ những email lừa đảo đơn giản ngày trước, kẻ tấn công nay đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ra những chiến dịch phishing tinh vi, có khả năng đánh lừa cả người dùng lẫn hệ thống phòng thủ tự động. Điều này đặt ra thách thức lớn cho cá nhân, doanh nghiệp và cả những hệ thống an ninh mạng hiện đại. Theo báo cáo của IBM X-Force Threat Intelligence Index 2025, phishing chiếm đến 41% trong số các cuộc tấn công mạng khởi đầu bằng kỹ nghệ xã hội. Với sự trợ giúp của AI, các cuộc tấn công này không những dễ triển khai hơn mà còn khó phát hiện hơn bao giờ hết. Bài viết này sẽ phân tích các kỹ thuật phishing hiện đại, làm rõ vai trò của AI trong việc nâng cấp chúng, và đưa ra một số khuyến nghị để đối phó hiệu quả.
