Pháp lý – nền móng cho thị trường tài sản mã hóa bền vững

Phát biểu tại hội thảo, TS. Nguyễn Trung Kiên, Phó Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cho rằng, việc đưa các chủ đề công nghệ mới như Blockchain và tài sản số đến gần hơn với sinh viên không chỉ nhằm cập nhật xu hướng, mà còn góp phần chuẩn bị năng lực cạnh tranh trong giai đoạn kinh tế số phát triển mạnh. Với vai trò là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao, Học viện luôn khuyến khích sinh viên tiếp cận các nền tảng công nghệ mang tính định hình, đồng thời rèn luyện tư duy ứng dụng và tinh thần học tập suốt đời để không bị tụt lại trong thị trường lao động toàn cầu.

TS. Nguyễn Trung Kiên, Phó Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông phát biểu tại sự kiện

Ở góc nhìn chiến lược quốc gia, Trung tướng Đặng Vũ Sơn, Nguyên Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ, Cố vấn cấp cao VBA, nhấn mạnh rằng Blockchain đã vượt ra khỏi giai đoạn thử nghiệm và đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như quản trị dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, định danh số, bảo mật thông tin, logistics, y tế, giáo dục và chính phủ số. Tại nhiều quốc gia, Blockchain được xem là một cấu phần quan trọng của hạ tầng chuyển đổi số, giúp tăng tính minh bạch, giảm chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả quản trị ở cả khu vực công và tư.

Trung tướng Đặng Vũ Sơn, Nguyên Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ, Cố vấn cấp cao VBA phát biểu tại sự kiện

Trung tướng Đặng Vũ Sơn cũng nhấn mạnh đến bài toán nhân lực khi Blockchain được xác định là một trong sáu nhóm công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai ngay. “Tại Việt Nam, Quyết định 2815/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, trong đó Blockchain được xác định là một trong 6 nhóm công nghệ chiến lược trọng điểm. Từ đó, đặt ra nhu cầu nguồn nhân lực rất lớn trong lĩnh vực này”.

Hành lang pháp lý và sự chuyển động của thị trường tài sản số

Dưới góc độ pháp lý, bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VBA, Phó Viện trưởng Viện ABAII cho biết thị trường tài sản mã hóa toàn cầu hiện đã đạt quy mô vốn hóa hơn 3.100 tỷ USD, với trên 600 triệu người dùng và hơn 30 triệu dự án token đang tồn tại. Theo bà, tài sản mã hóa đã bước sang một giai đoạn mới khi không còn thuần túy là thị trường đầu cơ, mà được nhiều chính phủ và doanh nghiệp lớn nắm giữ như một phần trong chiến lược tài chính dài hạn.

Dữ liệu từ BitcoinTreasuries cho thấy, các chính phủ trên thế giới hiện đang nắm giữ hơn 647.000 BTC, trong khi các doanh nghiệp niêm yết sở hữu trên 1,1 triệu BTC, phản ánh sự thay đổi căn bản trong cách tiếp cận tài sản số ở cấp độ quốc gia và tập đoàn.

Tại Việt Nam, bà Nguyễn Vân Hiền cho rằng, những bước chuyển trong hành lang pháp lý thời gian gần đây đang tạo tiền đề quan trọng để thúc đẩy thị trường tài sản số phát triển minh bạch, an toàn và bền vững. Việt Nam hiện nằm trong Top 7 toàn cầu và Top 3 khu vực châu Á – Thái Bình Dương về mức độ chấp nhận tài sản mã hóa, với hơn 17 triệu người sở hữu tài sản số. Dòng vốn liên quan đến Blockchain và tài sản mã hóa giai đoạn 2024–2025 được ghi nhận ở mức trên 220 tỷ USD. Đáng chú ý, trong nhóm lao động tự do, tỷ lệ sở hữu tài sản mã hóa lên tới trên 85%, cho thấy mức độ phổ cập đáng kể của tài sản số trong lực lượng lao động trẻ.

Bà Hiền nhấn mạnh rằng Luật Công nghiệp Công nghệ số có hiệu lực từ 01/01/2026, cùng Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm và việc Bộ Tài chính mở cổng tiếp nhận hồ sơ đăng ký sàn giao dịch tài sản mã hóa từ ngày 20/1/2026, là những bước đi quan trọng trong quá trình hoàn thiện khung quản lý.

Blockchain – lời giải cho minh bạch và an toàn dữ liệu

Tiếp cận từ góc nhìn công nghệ, TS. Đỗ Văn Thuật, Giám đốc Giải pháp và Kiến trúc Blockchain, Công ty 1Matrix phân tích rằng bài toán cốt lõi của thời đại số hiện nay chính là niềm tin và dữ liệu. Theo ông, mô hình dữ liệu tập trung – vốn phổ biến trong các hệ thống truyền thống đang tạo ra “điểm lỗi đơn”, khiến rủi ro lan rộng khi hệ thống bị tấn công hoặc vận hành sai lệch.

“Blockchain mở ra cách tiếp cận khác: thay vì phụ thuộc vào một đơn vị trung tâm, hệ thống có thể vận hành dựa trên cơ chế minh bạch, xác thực, đối soát và truy vết giữa nhiều bên tham gia, mà không cần lưu dữ liệu riêng tư, nhạy cảm trên chuỗi. Blockchain không chỉ là công nghệ, mà là một nền tảng giúp tạo ra niềm tin có thể kiểm chứng, đặc biệt khi tài chính số và dữ liệu số ngày càng gắn chặt với nhau”, ông Thuật chia sẻ.

Tại sự kiện, TS. Đỗ Văn Thuật cũng giới thiệu các ứng dụng thực tiễn của Mạng Dịch vụ Đa chuỗi Blockchain Việt Nam (VBSN) do Công ty 1Matrix xây dựng, nhằm giải quyết các bài toán về truy xuất nguồn gốc, định danh phi tập trung, tài sản số và đổi mới tài chính. Tại Việt Nam, VBSN được triển khai theo cam kết tại Diễn đàn Quốc gia Phát triển Doanh nghiệp công nghệ số lần thứ 6 (15/01/2025), với sự tham dự của Tổng Bí thư Tô Lâm. Đến nay, VBSN đã phát triển thành công 6 blockchain Layer-1, với năng lực xử lý lên tới 300.000 giao dịch mỗi giây và đã được ứng dụng trong nhiều bài toán quản lý nhà nước, dịch vụ công.

Tuy nhiên, theo ông Thuật, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ, mà ở yếu tố con người. Blockchain không thiếu giải pháp kỹ thuật, nhưng còn thiếu đội ngũ đủ năng lực để thiết kế, vận hành và bảo mật hệ thống trong môi trường thực tiễn.

Bài toán nhân lực và định hướng nghề nghiệp cho sinh viên

Phiên thảo luận có chủ đề “Lựa chọn nghề nghiệp đúng và trúng trong lĩnh vực Blockchain cho sinh viên” tại sự kiện

Tại phiên thảo luận “Lựa chọn nghề nghiệp đúng và trúng trong lĩnh vực Blockchain cho sinh viên”, các chuyên gia tiếp tục mang đến những góc nhìn thực tế về cơ hội nghề nghiệp và lộ trình tham gia lĩnh vực này một cách bài bản.

PGS. TS. Đỗ Xuân Chợ, Trưởng Bộ môn An toàn phần mềm, Trưởng Lab Blockchain, PTIT cho rằng khi blockchain đi vào ứng dụng thực tiễn, yêu cầu về an toàn hệ thống và năng lực triển khai ngày càng cao. Sinh viên theo ngành cần vững nền tảng công nghệ, đặc biệt là tư duy hệ thống và bảo mật.

Ở góc nhìn tài chính – kế toán, TS. Đinh Chí Hiếu nhận định Blockchain không chỉ là câu chuyện của kỹ thuật, mà đang tác động trực tiếp tới các lĩnh vực như tài chính, kế toán, quản trị doanh nghiệp và vận hành dữ liệu. Công nghệ giúp minh bạch hóa dữ liệu và giao dịch sẽ tạo ra nhiều nhóm công việc mới, đòi hỏi năng lực liên ngành.

Trong khi đó, TS. Lê Linh Lương, Phó Viện trưởng Viện ABAII phác thảo “bản đồ nghề nghiệp” trong hệ sinh thái blockchain với nhiều nhóm vị trí khác nhau và khuyến nghị sinh viên đi theo lộ trình ba bước: nền tảng – thực chiến dự án – chuẩn hóa năng lực.

Từ góc nhìn doanh nghiệp quốc tế, bà Khuất Bích Thủy, Giám đốc Pháp lý và Cấp phép của Tether tại Việt Nam cho rằng yếu tố minh bạch và tuân thủ sẽ ngày càng trở thành tiêu chuẩn bắt buộc khi thị trường tài sản số bước vào giai đoạn phát triển chính thống.

Kết thúc phiên thảo luận, các diễn giả đều thống nhất rằng Blockchain và tài sản mã hóa đang mở ra cơ hội lớn cho thế hệ sinh viên, song để thị trường phát triển bền vững cần đồng thời hội tụ ba trụ cột: hành lang pháp lý phù hợp, nền tảng công nghệ an toàn và đội ngũ nhân lực đủ năng lực triển khai trong thực tiễn.